-
Ang Mga Magtutukod
RelihiyonMagtutukodTuigDapitRoman Catholic Church Jesus Christ 33 A.D. Jerusalem Iglesia ni Cristo Felix Manalo 1914 Manila, Philippines Lutheranism Martin Luther 1517 Germany Swiss Reformed Church Zwingli 1523 Switzerland Mennonites No single founder 1525 Switzerland Anglican Communion King Henry 8 1534 England Calvinism John Calvin 1536 Switzerland Presbyterianism John Knox 1560 Scotland Baptist Churches John Smyth 1605 Holland Dutch Reformed Michaelis Jones 1628 Netherlands Amish Jakob Ammann 1693 Switzerland Methodism John Wesley 1739 England Quakers George Fox 1647 England Moravians Count Zinendorf 1727 Germany Congregationalism John & Charles Wesley 1744 England Swedenborg Emanuel Swedenborg 1747 Sweden Brethren John Darby 1828 England Latter-day Saints Joseph Smith 1830 NY, USA Seventh Day Adventists Ellen G. White 1860 NH, USA Salvation Army William Booth 1865 England Jehovah's Witnesses Charles Russell 1870 PA, USA Christian Science Mary Baker Eddy 1879 NH, USA Pentecostalism Charles Parham 1900 CA, USA Worldwide Church of God Herbert W. Armstrong 1933/1947 OR, USA 3 Unification Church Sun Myung Moon 1954 South Korea
more
-
King James Biblia Errata
In various printings of the King James Version of the Bible, some of the more famous examples have been given their own names. Among them are:
The Blasphemous Comma Several editions: Luke 23:32 reads "And there were also two other malefactors [crucified with Jesus]." It should have read "And there were also two others,malefactors."
"Judas Bible", from 1611: This Bible has Judas, not Jesus, saying "Sit ye here while I go yonder and pray." (Matthew 26:36)
"Printers Bible", from 1612: In some copies Psalm 119:161 reads "Printers have persecuted me without a cause" rather than "Princes have persecuted me..."
The Wicked Bible renders Exodus 20:14 as
The Wicked Bible renders Exodus 20:14
as "thou shalt commit adultery".
"thou shalt commit adultery".
"Wicked Bible", "Adultero
us Bible" or "Sinner's Bible", from 1631: Barker and Lucas: Omits an important "not" from Exodus 20:14, making the seventh commandment read "Thou shalt commit adultery."
The printers were fined £300 and most of the copies were recalled immediately. Only 11 copies are known to exist today.[citation needed]
"More Sea Bible", from 1641: "...the first heaven and the first earth were died and there was more sea" rather than "...the first heaven and the first earth were died and there was no more sea." (Revelation 21:1)
"Unrighteous Bible" or "Wicked Bible", from 1653: Cambridge Press: Another edition carrying this title omits a "not" before the word "inherit", making I Corinthians 6:9 read "Know ye not that the unrighteous shall inherit the kingdom of God?..." In addition, Romans 6:13 reads "Neither yield ye your members as instruments of righteousness into sin..." where it should read "unrighteousness".
"Sin On Bible", from 1716: Jeremiah 31:34[10] reads "sin on more" rather than "sin no more".
"Vinegar Bible", from 1717: J. Baskett, Clarendon Press: The chapter heading for Luke 20 reads "The Parable of the Vinegar" instead of "The Parable of the Vineyard." One reviewer called this particular edition "a Baskett full of errors," what with its being replete with numerous other specimens of typographical errata throughout. One copy sold for $5,000 in 2008.[11]
"The Fools Bible", from 1763: Psalm 14:1 reads "the fool hath said in his heart there is a God", rather than "...there is no God". The printers were fined £3,000 and all copies ordered destroyed.
"Denial Bible", from 1792: The name Philip is substituted for Peter as the apostle who would deny Jesus in Luke 22:34.
"Murderer's Bible", from 1801: "Murmurers" is printed as "murderers", making Jude 16 read: "These are murderers, complainers, walking after their own lusts; and their mouth speaketh great swelling words, having men's persons in admiration because of advantage."
"Lions Bible", from 1804: 1 Kings 8:19 reads "thy son that shall come forth out of thy lions", rather than "loins". This edition had another error in Numbers 25:18 which read: "The murderer shall surely be put together" rather than "...put to death".
"To-remain Bible", from 1805: In Galatians 4:29 a proof-reader had written in "to remain" in the margin, as an answer to whether a comma should be deleted. The note inadvertently became part of the text, making the edition read "But as then he that was born after the flesh persecuted him that was born after the Spirit to remain, even so it is now."
"Discharge Bible", from 1806: "Discharge" replaces "charge" making I Timothy 5:21 read "I discharge thee before God, and the Lord Jesus Christ, and the elect angels, that thou observe these things without preferring one before another, doing nothing by partiality."
"Standing Fishes Bible", from 1806: "Fishes" replaced "fishers" making Ezekiel 47:10 read "And it shall come to pass, that the fishes shall stand upon it from Engedi even unto Eneglaim; they shall be a place to spread forth nets; their fish shall be according to their kinds, as the fish of the great sea, exceeding many."
"Idle Shepherd", from 1809: Zechariah 11:17 reads "the idle shepherd" rather than "idol shepherd".
"Ears To Ear Bible", from 1810: Edition which makes Matthew 13:43 read: "...Who has ears to ear, let him hear." The correct phrase should be "ears to hear". In the same edition, Hebrews 9:14 comes out as "How much more shall the blood of Christ ... purge your conscience from good works [should be "dead works"] to serve the living God."
"Wife-hater Bible", from 1810: "Wife" replaces "life" in this edition, making Luke 14:26 redundantly read "If any man come to me, and hate not his father, and mother, and wife, and children, and brethren, and sisters, yea, and his own wife also, he cannot be my disciple."
"The Large Family Bible", from 1820: Isaiah 66:9 reads: "Shall I bring to birth and not cease to bring forth?" rather than "Shall I bring to birth and not cause to bring forth?".
"Rebecca's Camels Bible", from 1823: "Camels" replaces "damsels" in one instance, making Genesis 24:61 read "And Rebecca arose, and her camels, and they rode upon the camels, and followed the man: and the servant took Rebecca and went his way."
"Affinity Bible", from 1927: Contains a table of family affinities that includes the line "A man may not marry his grandmother's wife."
"Owl Bible", from 1944: "Owl" replaces "own", making 1 Peter 3:5 read, "For after this manner in the old time the holy women also, who trusted God, adorned themselves, being in subjection to their owl husbands." The error was caused by a printing plate with a damaged letter n.
source: wikipedia
more
-
Sta. Maria, Kanunayng Ulay
Panudlo sa Sta. Iglesya- Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga si Sta. Maria nagpabilin nga ulay sa wala sa pa siya manganak, sa iyang pagpanganak, ug human sa iyang pagpanganak kang Jesus ug nga si Jesus mao ang bugtong Anak ni Sta. Maria.
PAGSUPAK:
Supak 1. Dili tinuod nga si Sta. Maria nagpabilin nga ulay tungod kay ang Kasulatan naghisgot og mga igsoon ni Jesus, “Dili ba siya mao man ang panday nga anak ni Maria, ug igsoon nila ni Santiago, ni Jose, ni Judas, ug ni Simon? Dili ba ang iyang mga igsoong babaye ania man dinhi magpuyo?” (Mar. 6:3). “Samtang nakigsulti pa si Jesus sa mga tawo, miabot ang iyang inahan ug mga igsoong lalaki” (Mat. 12:46), “nagtigom aron mag-ampo kanunay uban sa mga babaye, ug ni Maria nga inahan ni Jesus, ug sa igsoong lalaki ni Jesus” (Buh. 1:14).
Supak 2. Matud pa, “wala hilabti ni Jose si Maria hangtod nga nanganak kang Jesus” (Mat. 1:25) busa masabot nga sa dihang natawo na si Jesus dunay nay nahitabo tali ni Maria ug ni Jose sama nga ang anghel miingon ngadto ni Zacarias, “Dili ka makasulti hangtod nga matawo ang bata” ug sa dihang natawo na si Juan nakasulti na ang iyang amahan (Luc. 1:20, 64).
Supak 3. Si Jesus gitawag og panganay ni Maria (Luc. 2:7) busa masabot nato nga dunay gyoy mga manghod nga misunod ni Jesus nga panganay nga mga anak sa panagtiayon ni Maria ug ni Jose.
Tubag:
Si Sta. Maria nagpabilin gayod nga ulay sumala sa gitagna sa Kasulatan. “Ania karon ang usa ka ulay, manamkon ug manganak og usa ka anak nga lalaki ug ang iyang ngalan pagatawgon og Emmanuel” (Isa. 7:14).
Ang katumanan niini mao si Maria, “Ug kining tanan nahitabo aron matuman ang giingon sa propeta, “Ang usa ka ulay magmabdos ug moanak ug lalaki, ug nganlan siyag Emmanuel” (nga sa ato pa, “Ang Dios ania uban kanato”) (Mat. 1:23).
Laing tagna gihisgotan ni Propeta Ezequiel, “Kining pultahana masinirhan na og dili na gyod kini pagaablihan pa, ni may lain pang moagi niining maong pultahan, tungod kay ang Dios sa Israel miaagi man niining pultahana” (Eze. 44:2).
Kining Dios sa Israel nga moanhi mao ang Dios nga moluwas sa iyang katawhan, “Daygon nato ang Ginoo, ang Dios sa Israel! Kay mianhi siya aron pagtabang sa iyang katawhan ug paghatag kanilag kagawasan” (Luc. 1:68).
Ug siya mao si Cristo, “Kay karong gabhiona, natawo sa lungsod ni David ang inyong Manluluwas, ang Cristo nga Ginoo” (Luc. 2:11). Ug ang pultahan nga giagian ni Cristo sa iyang pag-anhi sa kalibotan mao ang tagoangkan ni Sta. Maria ug sumala sa tagna kini pagasirhan na nga nagpasabot nga wala nay laing matawo diha kaniya. Ang pultahan nagkahulogan usab kini og tagoangkan sa babaye, “ug gisirhan sa Ginoo ang mga pultahan sa banay ni Abimelec” (Gen. 20:17-19).
Ang pulong “Adelphos” sa Griego nga gihubad ngadto sa binisaya og “igsoon” gigamit kini nga dunay lapad nga kahulogan ug dili kanunay nga sabton nga igsoon sa unod. Gigamit usab kini pagpasabot sa mga paryenti o ig-agaw.
Pananglit, si Abraham mitawag sa iyang pag-umangkon nga si Lot og igsoon (Gen. 14:14). Si Jacob gitawag og igsoon sa iyang uyoan nga si Laban (Gen. 29:15). Mahimo sab ang paggamit niini nga ang gipasabot mga kadugo o kaliwat. “Ayaw ninyo likayi ang taga-Edumea kay inyo silang igsoon” (Deut. 23:7).
Si David miingon, “kini sila unod sa akong unod ug bukog sa akong bukog, kini sila akong mga igsoon” (2 Sam. 19:11-12). Gigamit usab kini tali sa suod nga managhigala. Si Hiram miingon kang Salomon, “Igsoon ko, unsa god kining mga lungsod nga imong gihatag kanako?” (1 Hari. 9:13).
Si David miingon kang Jonatan, “Naguol ako pag-ayo kanimo, igsoon kong Jonatan” (2 Sam. 1:26). Diha sa Bag-ong Tugon gigamit kini pagpasabot sa mga igsoon sa pagtuo, “Kay sila gibalaan ug ang nagbalaan kanila may usa lamang ka Amahan. Busa dili maulaw si Jesus sa pagtawag kanila nga iyang mga igsoon” (Heb. 2:11).
Atong masubay uban ang igo nga katukma nga kining giingon nga mga igsoon ni Jesus dili mga anak ni Sta. Maria kondili mga anak sa laing ginikanan. Kon kining giingon nga mga igsoon ni Jesus mga anak pa ni Sta. Maria ang ila untang amahan mao si San Jose. Apan atong makita nga ang ilang amahan dili si San Jose.
Diha sa Biblia dunay duha lamang ka Santiago nga gihisgotan. Ang unang Santiago igsoon ni Juan mga anak ni Sebedeo (Mat. 10:2, 3). Ang laing Santiago nga igsoon ni Jose mga anak ni Alfeo nga sa griego “Clopas.”
Atong mahibaloan nga sa paglansang kang Jesus, “Didto may pipila usab ka babaye nga nagpaantaw sa pagtan-aw. Uban kanila si Salome, si Maria Magdalena, ug si Maria nga inahan sa batan-ong Santiago ug ni Jose” (Mar. 15:40).
Kini sila didto sa halayo apan atong makita nga sa pagkaduol na nila didto na sa tiilan sa krus si Maria nga inahan ni Jesus, “Duol sa krus ni Jesus nagbarog ang iyang inahan ug ang igsoon sa iyang inahan, si Maria nga asawa ni Cleofas, ug si Maria Magdalena” (Jn. 19:25).
Matud sa karaang Historian nga si Hegesippus nga kini si Alfeo igsoon ni San Jose busa ang iyang asawa dili igsoon sa unod ni Sta. Maria kondili “sister-in-law” kun bayaw.
Busa ang giingon nga mga igsoon ni Jesus dili niya igsoon sa unod kondili iyang mga ig-agaw ug sibo sa batasan sa mga judio sila gitawag og iyang mga igsoon. Dugang pa, wala gyod kitay mabasa sa Biblia nga kining giingon nga mga igsoon ni Jesus gitawag og mga anak ni Maria ug ni Jose.
Ang paggamit sa pulong “hangtod” wala kini magpasabot nga dunay sukwahi nga hitabo human sa hitabo nga gihangtoran. Ang batid sa Kasulatan nga si St. Jerome miingon nga ang pulong “hangtod” pasiunhan gani og negativo sama pananglit sa “wala” o “dili” ang kahulogan niini mao nga ang naandan nga kahimtang magpabilin human sa hitabo nga gihangtoran. Ania ang mabasa: “Wala mobalik ang uwak hangtod nga mihubas ang tubig” (Gen. 8:7).
Sa taas pa ang tubig wala na mobalik ang uwak ug sa dihang mihubas na ang tubig nagpabilin gihapon nga wala mobalik ang uwak. “Wala si Samuel makigkita pag-usab kang Saul hangtod nga siya namatay” (1 Sam. 15:35).
Sa buhi pa si Saul wala na makigkita kaniya si Samuel ug labi na sa dihang namatay na si Saul! “Wala manganak si Mical hangtod nga siya namatay” (2 Sam. 6:23). Sa buhi pa si Mical ang iyang kahimtang nga wala siya manganak ug sa dihang namatay na siya nagpabilin gihapon ang iyang kahimtang sa pagkawala manganak kay wala man gani manganak sa buhi pa unsa na kaha sa patay na!
Mahitungod kang Zacarias dili niya naandang kahimtang nga dili siya makasulti busa ang panagtandi dili magamit, samtang sa laing bahin ang naandan nga kahimtang ni Maria sa wala pa siya manganak nga siya ulay ug sa dihang nanganak na siya nagpabilin ang maong kahimtang sa pagka-ulay pinasikad sa paggamit sa pulong “hangtod” diha sa Kasulatan.
Ang pulong “panganay” dili kini pagasabton nga duna gyoy mga manghod kondili nagpasabot sa unang moabli sa tagoangkan sa inahan (Exo. 13:2). Ang panganay mao ang gisugo sa Dios nga ihalad ngadto kaniya “gihalad ko nga akong kaugalingon ang panganay nga lalaki sa tagsatagsa ka banay sa Israel ug ang panganay sa tanang mananap” (Num. 3:12).
Ug ang mga panganay dunay pinasahi nga katungod, “Busa nanumpa si Esau ug iyang gibaligya ang iyang katungod sa pagka-panganay” (Gen. 25:33).
Ang Kasulatan naghisgot nga si Jesus bugtong ug panganay, “aron inigtan-aw nila kaniya nga ilang gidunggab, magbangotan sila tungod kaniya, sama sa nagbangotan tungod sa kamatayon sa bugtong niyang anak. Ug magpaagas sila ug pait nga luha tungod sa kamatayon sa iyang panganayng anak” (Zac. 12:10).
Didto sa Ehipto dunay hipalgan nga usa ka lapida diin nakulit kining mga pulonga: “This woman died while delivering her firstborn” nga ang hubad mao kini: “Kining bayhana namatay sa pagpanganak sa iyang panganay.”
Laing punto nga batasan sa mga Judio nga ang mga manghod motahod gayod sa mga magulang apan atong makita nga ang giingon nga igsoon ni Jesus nagpakita sa kawalay pagtahod kaniya (Jn. 7:3-5, Mar. 3:21).
Ug didto sa krus gitugyan ni Jesus ang iyang inahan ngadto ni San Juan Apostol (Jn. 19:25-27). Kon si Maria duna pay laing anak mopauli unta siya sa ilaha ingon sa ilang custombre.
more
-
Sta. Maria, Immaculada Concepcion
Panudlo sa Sta. Iglesya- Ang Iglesya Katolika nagtudlo nga si Maria nga inahan ni Jesus gipanamkon nga walay mansa sa salang panulondon ug nahigawas siya sa tanang efecto niini. Nga sukad sa unang gutlo sa iyang kinabuhi gipuno nang daan sa Dios ang iyang kalag sa grasya ug wala gayoy bisanusa ka higayon nga si Maria nailawom sa gahom sa yawa. Ang Sta. Iglesya nagtudlo usab nga kining pinasahi nga pribilihiyo nga nadawat ni Sta. Maria iya kining nadawat dili tungod sa bisan unsang merito sa iyang bahin kondili gasa kini sa Dios ug tungod kini sa merito ni Cristo.
PAGSUPAK:
Supak 1. Dili matuod ang gitudlo sa Katoliko nga si Maria walay buling sa sala kay “Nahasulat na, walay usa nga matarong” (Rom. 3:10). “Ang tanan nakasala ug nahilayo sa Dios” (Rom. 3:23). Busa kining maong balaod naglakip gayod ni Maria.
Supak 2. Nalipay si Maria sa pag-abot sa Manluluwas, “Nalipay ang akong kalag tungod sa Dios nga akong Manluluwas” (Luc. 1:47), nagpasabot nga duna siyay sala kay miila man og Manunubos.
Supak 3. “Busa mikaylap ang kamatayon ngadto sa tanang katawhan kay nakasala man ang tanang tawo” (Rom. 5:12). Tungod kay si Maria naapektuhan man sa kamatayon busa siya dunay sala.
Tubag:
Maingon nga babaye ang mipasiuna sa pagkahulog sa tawo, diha sa pagluwas sa tawo babaye usab ang gipasiuna sa Dios. Didto sa paraiso ang Dios namulong, “Ibutang ko ang panag-away taliwala kanimo (sa yawa) ug sa babaye ug taliwala sa imong kaliwat ug sa kaliwat niadto; siya magadugmok sa imong ulo ug ikaw magapahipi sa iyang kiting” (Gen. 3:15).
Kining maong babaye mao si Maria kansang binhi nga mao si Cristo maoy mobuntog sa yawa. Ug giingon sa Dios nga iyang ipahigayon ang panag-away tali sa babaye ug sa bitin busa dili mahitabo nga si Maria mailawom sa gahom sa yawa.
Pag-abot sa hustong panahon, “gipadala sa Dios ang iyang Anak. Mianhi siya ingon nga anak sa tawhanong inahan” (Gal. 4:4) unya ang anghel nga si Gabriel miingon, “Maghimaya ka puno sa grasya, ang Ginoo uban kanimo, bulahan ka diha sa kababayen-an” (Luc. 1:28).
Ang anghel midayeg sa katahom sa kalag ni Maria nga iya karon nga gisud-ong, masanag pa sa adlaw, maanindot pa sa bulan, ug putli pa sa mga anghel, ang bugtong nahigawas sa balaod general nga “ang tanan nakasala” (Rom. 3:23).
Kining pagkapuno ni Maria sa grasya maoy nakapahigawas kaniya sa sala kay ang Dios man lamang ang tuburan sa pagka-absoluto nga puno sa grasya (Jn. 1:14). Tungod kay si Sta. Maria mao man ang gipili sa Dios nga mahimong inahan sa Emmanuel busa gipahigawas siya sa tanang mansa sa sala.
Giingon sa basahon sa Kaalam nga, “ang kaalam dili mopuyo sa lawas nga mahugaw o sa kalag nga ulipon sa sala” (Kin. 1:4) ug kining kaalam mao si Cristo, “si Cristo mao ang gahom ug ang kaalam sa Dios” (1 Cor. 1:24) ug si Cristo mipuyo diha ni Maria sa linawas gayod busa si Maria putli ug walay buling sa sala.
Sibo gayod sa plano sa Dios nga kon duna Siyay pilion alang sa usa ka hinungdanon nga tahas, ang Dios mohatag usab kaniya sa igong grasya aron pagtuman niini. Mao nga sa pagtawag sa Dios kang Moises ang Dios miingon, “Lakaw kay tabangan ko ikaw pagsulti, ug tudloan ko ikaw sa imong isulti” (Exo. 4:12).
Sa pagtawag sa Dios kang Jeremias ang Dios miingon, “Sa wala pa ikaw matawo, gibalaan ko na ikaw tungod kay gipili ko ikaw nga mahimong propeta alang sa akong katawhan” (Jer. 1:5). Si Juan Bautista “napuno sa Espiritu Santo sukad sa iyang pagkahimugso” (Luc. 1:15) ug “sama sa suga nga nagsiga” (Jn. 5:35) kay siya gipili nga maoy moandam sa dalan sa Ginoo.
Ang mga Apostoles nga gitahasan sa pagwali sa Ebanghelyo “napuno sa Espiritu Santo ug nakadawat sa daghang mga gasa” (Buh. 2:4). Karon sa tanan nga misalmot sa atong kaluwasan walay makatupong sa kabalaanon ug kahinungdanon sa papel sa Inahan ni Jesus. Kon gibalaan sa Dios ang iyang mga propeta ug mga Apostoles tungod kay sila maoy magdala sa pulong sa kinabuhi, unsa na kaha si Maria nga maoy gisudlan sa “Tinubdan sa Kinabuhi” (Buh. 3:15).
Ug ang anghel mipadayon sa pag-ingon, “Mokunsad kanimo ang Espiritu Santo, ug magpabilin ang gahom sa Dios diha kanimo. Tungod niini, ang balaan nga bata tawgon nga Anak sa Dios” (Luc. 1:35).
Angay natong hinumdoman nga kadtong mga butang nga maduol sa Dios matakdan sa iyang kabalaan. Dihang nagpakita ang Dios kang Moises pinaagi sa nagdilaab nga sampinit ang Dios miingon, “Ayaw pagduol, huboa ang imong sandalyas kay balaan ang dapit nga imong gibarogan” (Exo. 3:5).
Ug ang nahimutangan sa Sudlanan sa Kasabutan gitawag og “Labing Balaang Dapit” (Exo. 26:34) tungod kay gilandongan man kini kanunay sa mahimayaon nga presensya sa Dios (1 Sam. 4:4).
Kon nahimong balaan ang dapit diin ang Dios mipadayag ngadto ni Moises ug kon gitawag og Labing Balaan nga Dapit ang gibutangan sa Sudlanan sa Kasabutan, unsa na kaha kabalaan ang nahitabo kang Sta. Maria nga nahimong puloy-anan sa Espiritu Santo ug sudlanan sa Dios sa Arka? Si San Athanasius namalandong, “maingon nga dili nato matugkad ang kabalaan sa Dios, dili usab nato matugkad ang kabalaan sa nahimong inahan sa Dios.”
Si Sta. Maria putli ug walay buling sa sala sumala sa gipahayag sa Espiritu Santo diha sa Kasulatan. “Pagkatahom mo, hinigugma ko, walay buling diha kanimo” (Awit 4:7). Kining mga pulonga matud pa ni St. Ildephonsus ug St. Thomas pagasabton nga mahitungod kang Maria. “Ang akong hinigugmang asawa maoy usa ka tinagoang tanaman nga pinarilan, ug usa ka tubod nga ako ray tag-iya” (Awit 4:12).
Si St. Sophronius miingon nga siya si Maria mao kining tanaman ug tubod diin wala gayoy bisan unsang dautan nga makasulod kinsa kanunay nga putli diha sa hunahuna ug sa kalag. “Bugtong siyang anak ug maoy pinangga sa iyang inahan. Mitan-aw kaniya ang tanang babaye ug misangyaw nga siya mao ang labing bulahan” (Awit 6:9).
Ang katumanan niini mao si Maria. Si Isabel nga napuno sa Espiritu Santo miingon kang Maria, “Bulahan ka diha sa mga kababayen-an ug bulahan man ang bunga sa imong tiyan” (Luc. 1:42). Si Maria mitagna, “Ug sukad karon ang tanang kaliwatan motawag kanakog bulahan” (Luc. 1:48).
Ang gisulti ni Maria dili lang nga kita maghisgot nga siya bulahan kondili siya gayod mismo ang atong tawgog bulahan. Busa kon dili man kita kapuyan sa pagbinalikbalik og sangpit ni Maria nga bulahan kini agig katumanan lamang sa gipahibalo ni Sta. Maria. Si St. Alphonsus Liguori miingon, “De Maria numquam satis” nga dili gayod kita makapasidungog ni Maria sa sigo gayod sama sa pagpasidungog sa Dios kaniya pinaagi sa pagpili kaniya nga mahimong iyang Inahan.
Si Sta. Maria kinahanglan nga ipahigawas sa Dios gikan sa sala tungod kay mao kini ang gipangayo sa pagpanubos. “ug walay sala nga gipasaylo gawas kon giulaan kinig dugo” (Heb. 9:22). Ug ang gigamit ni Cristo sa pagtubos kanato mao ang iyang kaugalingong dugo “kay giluwas man kamo sa bililhong dugo ni Cristo” (1 Ped. 1:19) ug kadtong maong dugo nga iyang gigamit sa pagluwas kanato gikan ni Maria “Sanglit ang mga anak nakaambit man sa unod ug dugo sa mga ginikanan, si Jesus usab nahimong sama kanila aron paglaglag sa Yawa nga may gahom sa pagpatay” (Heb. 2:14).
Ug ang Kasulatan nag-ingon, “Walay butang limpiyo nga mapaabot gikan sa ingon ka dili limpiyo nga tawo” (Job. 14:4). Busa kay ang dugo ni Cristo nga nakahugas sa atong mga sala putli man si Sta. Maria nga gigikanan sa maong dugo putli usab.
Tubag 1. Ang giingon nga “ang tanan nakasala” ug “walay usa nga matarong” gitawag kini og balaod general o balaod kinatibuk-an ug sa matag balaod general dunay gyoy pipila nga mahigawas ug si Sta. Maria gipahigawas sa Dios gikan niini tungod sa dakong katarungan nga siya gipili aron mahimong inahan sa bugtong Anak sa Dios nga magpakatawo aron sa pagtubos kanato. Tungod niini si Sta. Maria adunay suod nga kadugtongan sa Dios nga mas labaw sa bisan unsang binuhat ug busa siya nakadawat usab sa naghingapin nga grasya nga labaw kay sa nadawat ni bisan kinsa.
Tubag 2. Si Sta. Maria giluwas dili kay nataptan na siya sa sala nga gitawag og ‘redemptio restaurativa’ sama sa giingon ni San Pablo, “Apan salamat sa Dios nga kamong naulipon kaniadto sa sala, naulipon na karon sa mga pagtulon-an nga nadawat ninyo. Giluwas kamo gikan sa sala ug nangahimo nang mga ulipon sa pagkamatarong” (Rom. 6:17-18) kondili pinaagi sa pagsagang kaniya nang daan aron dili siya hitaptan sa sala nga gitawag og ‘redemptio preventiva’ sama sa giingon ni San Pablo, “Busa gitawag sa Dios kadtong iya nang gilain; wala lamang niya tawga sila kondili gihimo usab niyang matarong ug gipaambit sa iyang himaya” (Rom. 8:30).
Tubag 3. Sa pagsanong ni Sta. Maria nga mahimong Inahan sa Manunubos nga maoy nag-abli sa iyang kasingkasing sa labing dako nga gugma gitahan usab niya ang iyang kaugalingon sa labing bug-at nga mga pag-antos. Ang propesiya ni Simeon natuman diha kaniya, “Ug ang kaguol sama sa usa ka hait nga espada molagbas sa imong kaugalingong kasingkasing” (Luc. 2:35). Kabubut- on sa Dios nga si Maria maghulagway gayod ni Jesus sa tanang butang busa maingon nga si Jesus niagi sa kamatayon si Maria usab miagi niini. Ang kamatayon ni Maria dili sabton nga siya dunay sala kondiliusa kadto ka maduyogon nga sakripisyo sa pag-antos sa iyang anak nga si Jesus.
more
-
Kaluwasan
Panudlo sa Sta. Iglesya- Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga ang pagtubos kanato gihimo ni Cristo sa iyang kaugalingong merito. Nga pinaagi niadtong kamatayon ni Cristo didto sa krus nahibalik kanato ang grasya. Aron pagpadangat sa mga bunga sa pagpanubos ngadto sa tagsatagsa si Cristo nagtukod og Iglesya ug iyang gibinlan sa mgasacramento nga mao ang agianan sa grasya. Apan ang grasya nga atong nadawat mahimo gihapon kining mawala kanato pinaagi sa tinuyoan nga pagbuhat og bug-at nga sala. Kinahanglan usab ang pagbuhat og maayo ug ang pagtuman sa mga sugo ni Cristo aron atong makab-ot ang hingpit nga kaluwasan. Aron ang grasya nga ania kanato magpabilin ug motubo kinahanglan ang atong pag-abag.
Pagsupak:
Ang Kasulatan mipaila kanato sa atong kahimtang atubangan sa Dios, “Nahasulat, wala gayoy tawo nga matarong” (Rom. 3:10). Ug unsa man ang tubag sa Dios niining maong kahimtang sa tawo? “Kay gihigugma pag-ayo sa Dios ang kalibotan ug tungod niini gihatag niya ang iyang bugtong Anak, aron ang tanan nga motuo kaniya dili mamatay, kondili makabaton hinuon sa kinabuhing dayon” (Jn. 3:16).
Ug unsaon man nato pag-angkon niining kinabuhing dayon? “Hinuon, may midawat ug mituo kaniya; busa sila gihatagan niya sa katungod nga mahimong mga anak sa Dios” (Jn. 1:12).
“Ang tanan nga magsangpit sa ngalan sa Ginoo maluwas” (Rom. 10:13). Busa aron atong madawat ang kinabuhing dayon ang kinahanglan ra mao ang pagtuo kang Jesus. Ang kaluwasan dili na kinahanglan nga ato pa nga buhaton “Kay pinaagi sa pagtuo naluwas kamo tungod sa grasya sa Dios. Dili kini inyong buhat kondili gasa sa Dios. Busa walay makapasigarbo niini sanglit dili man kini bunga sa inyong mga paningkamot” (Efeso 2:8-9).
Ug ang tawo makabaton sa hingpit nga kasegorohan nga siya naluwas na ug paingon na ngadto sa langit, “Gisulatan ko kamo niini aron kamong tanan nga nagtuo sa ngalan sa Anak sa Dios masayod nga kamo may kinabuhing walay kataposan” (1 Jn. 5:13).
Busa wala na kinahanglana nga magpasakop pa og pundok, modawat sa mgasacramento, motuman sa sugo ug ang mobuhat og maayo. Kining mga butanga dili maoy makapaluwas sa tawo kondili ang pagtuo lamang.
Tubag:
Tinuod nga ang pagtuo gikinahanglan alang sa kaluwasan, “Walay makapahimuot sa Dios kon walay pagtuo” (Heb. 11:6).
Apan ang makaluwas nga pagtuo mao ang buhi nga pagtuo busa kinahanglan nga ubanan kini sa mga maayong buhat, “Mga igsoon, unsay kapuslanan kon ang usa ka tawo moingon nga siya may pagtuo apan wala siyay mga maayong buhat? Makaluwas ba kaniya ang iyang pagtuo? Dili gayod!… nakita ninyo nga ang usa ka tawo isipon sa Dios nga matarong tungod sa iyang mga buhat, ug dili tungod sa pagtuo lamang… Kay ingon nga patay ang lawas nga wala nay espiritu, patay usab ang pagtuo kon walay mga buhat” (Sant. 2:14, 24, 26).
Kinahanglan ang mga maayong buhat alang sa kaluwasan tungod kay ang tawo hukman man sumala sa iyang binuhatan, “Kay gantihan sa Dios ang tagsatagsa sumala sa iyang binuhatan. May mga tawo nga nagpadayon sa pagbuhat ug maayo ug nagtinguha sa himaya, sa kadungganan, ug sa kinabuhing walay kataposan; hatagan sila sa Dios sa kinabuhing dayon” (Rom. 2:6-7).
Apan bisan sa atong pagbuhat og maayo kinahanglan nga kini inagda sa gugma, “Bisag may hiyas ako sa pagwali nga dinasig, ug makabaton sa tanang kahibalo ug makasabot sa tanang tinago; bisag may pagtuo ako nga makapabalhin sa mga bukid- apan kon wala akoy gugma, wala akoy kapuslanan” (1 Cor. 13:2).
Busa si San Pablo miingon usab, “ang importante mao ang pagtuo nga nagbuhat pinaagi sa gugma” (Gal. 5:6).
Kanang giingon nga pagdawat kang Jesus (Jn. 1:12) wala kana magpasabot nga ato lang tuohan nga si Cristo nagpakamatay tungod ug alang kanato kondili naglakip kana sa pagdawat usab sa iyang mga panudlo tungod kay si Jesus nagtudlo man og mga pagtulon-an ug naghatag og mga sugo nga kinahanglan nga atong tumanon, “tudloi sila sa pagtuman sa tanan nga akong gisugo kaninyo” (Mat 28:20).
Si Jesus miingon usab, “Apan ang tanan nga nakadungog sa akong gisulti ug dili magtuman niini, mahisama sa usa ka tawong buangbuang nga nagtukod sa iyang balay diha sa balas” (Mat. 7:26). Naglakip usab kini sa atong pagdawat sa Iglesya kay si Jesus miingon, “Ang nagsalikway kaninyo nagsalikway kanako ug sa Amahan nga nagpadala kanako” (Luc. 10:16) ug ang pagpasakop sa Iglesya pinaagi sa bunyag,
“Ang motuo ug magpabunyag maluwas, apan ang dili motuo silotan” (Mar. 16:16). Ug ang pagsangpit sa ngalan sa Ginoo (Rom. 10:13) kinahanglan nga ato kining ubanan sa pagtuman sa iyang mga sugo. Si Jesus miingon, “Dili ang tanan nga nagtawag kanako, ‘Ginoo, Ginoo’ makasulod sa gingharian sa langit kondili kadto lamang nagtuman sa kabubut-on sa akong Amahan nga atua sa langit” (Mat. 7:21).
“Nganong nagtawag man kamo kanako, ‘Ginoo, Ginoo’ nga dili man kamo mobuhat sa akong gisugo kaninyo?” (Luc. 6:46). Ang atong pagtuman sa iyang mga sugo mao ang timaan nga kita nahigugma kaniya, “Kon kamo nahigugma kanako, tumana ninyo ang akong mga sugo” (Jn. 14:15).
“Kay ang ilhanan nga gihigugma nato ang Dios mao nga gituman nato ang iyang mga sugo, ug dili lisod tumanon ang iyang mga sugo” (1 Jn. 5:3).
Ang gipasabot diha sa Efeso 2:8-9 nga wala nato buhata mao ang grasya, “tungod sa grasya sa Dios. Dili kini (pasabot sa grasya) inyong buhat kondili gasa sa Dios.” Ang paghibalik sa grasya (redemptio objectiva) gumikan kini sa pagpanubos nga gihimo ni Jesus, “Ang balaod gihatag sa Dios pinaagi kang Moises, apan ang grasya ug ang kamatuoran miabot pinaagi kang Jesu-Cristo” (Jn. 1:17).
“Kay kon daghan ang nangamatay tungod sa pagpakasala sa usa ka tawo, labi pang dako ang grasya ug ang gasa sa Dios nga mabatonan sa daghang mga tawo pinaagi sa usa ka tawo nga mao si Jesu-Cristo” (Rom. 5:15).
Apan wala kini magpasabot nga kon anaa na kanato ang grasya dili na kita mobuhat tungod kay ang grasya mao ang makapabuhat nato sa kabubut-on sa Dios, “Kita mga binuhat sa Dios, ug gibuhat kita niya diha kang Cristo Jesus aron magbuhat kitag maayo nga maoy iyang tuyo alang kanato” (Efeso 2:10).
Ug aron ang tagsatagsa kanato makadangat sa kinabuhing dayon (redemptio subjectiva) gikinahanglan ang atong pag-abag tungod kay bisan anaa na kita sa kahimtang sa grasya mahimo gihapon nato kining usikan busa si San Pablo nag-awhag, “naghangyo kami kaninyo nga dili ninyo usikan ang grasya sa Dios nga inyong nadawat” (2 Cor. 6:1). “Padayon kamo pagpaningkamot uban sa kahadlok ug pagtahod aron paghingpit sa inyong kaluwasan” (Fil. 2:12).
Ang Kasulatan wala gyod magtudlo nianang absoluto nga kasegurohan sa kaluwasan nga nagpasabot human nato dawata si Cristo nga atong personal nga manluluwas nga siguro na gyod kitang malangit way sapayan kon unsaon nato sa pagkinabuhi sa umaabot nga mga adlaw. Si San Pablo nagsulat ngadto sa taga-Corinto nga mituo na kang Cristo, “Ang naghunahuna nga siya lig-on magbantay nga dili siya mapukan” (1 Cor. 10:12).
Kining maong pahimangno ni San Pablo wala kini kapuslanan ubos nianang panudlo sa absoluto nga kasegurohan. Bisan si San Pablo wala maniguro sa iyang kaugalingon, “Gimanso ko ang akong lawas pinaagig mga sumbag ug gipanton ko kini aron dili ako isalikway human ako mag-awhag sa uban sa pag-apil sa bangga” (1 Cor. 9:27).
Ug siya nagpasidaan niadtong nagsalig sa ilang pagkatinawag, “Makita nato dinhi ang pagkamaluluy-on ug pagkaestrikto sa Dios. Estrikto siya niadtong nangapukan, apan maluluy-on kanimo- kon magpabilin ka sa iyang kaluoy; kay kon dili putlon ka usab” (Rom. 11:22).
Hinuon ang kasegurohan nga gitudlo sa Kasulatan mao kanang kasegurohan moral nga nagsukad sa birtud sa paglaom, “Kining paglaoma dili gayod mapakyas kay gibubo man sa Dios ang iyang gugma sulod sa tong mga kasingkasing pinaagi sa Espiritu Santo nga gasa sa Dios kanato” (Rom. 5:5).
“Kay giluwas kita tungod sa paglaom, apan kon makita na nato ang atong gilaoman, dili kana nato matawag nga paglaom. Kay laoman pa ba diay ang nakita na?” (Rom. 8:24).
Timan-an nato nga ang kaluwasan gasa sa grasya ug ganti usab sa mga maayong binuhatan. Si San Pablo nagpatin-aw niini kanato sa iyang pag-ingon, “Wala kini magpasabot nga nakab-ot ko na kini, o nahingpit na ako. Nagpadayon ako pagpaningkamot sa pagkab-ot niini, kay ako iya na man ni Cristo Jesus… ang gihimo ko mao ang paghikalimot sa nangagi ug sa pagpaningkamot kutob sa mahimo ko aron makaabot sa dag-anan. Busa nagdagan ako diritso gayod sa dag-anan aron maangkon ko ang ganti nga mao ang pagkatinawag sa Dios pinaagi kang Cristo Jesus ngadto sa kinabuhing walay kataposan” (Fil 3:12-14).
more
-
Krus ug Panguros
Panudlo sa Sta. Iglesya- ang Sta. Iglesya nagtudlo nga ang krus nagkahulogan ni Cristo ug sa atong tinuhoan. Ang pagpanguros maoy timaan sa atong pagkabinunyagan ug nga kini usa ka acto sa pagtuo tungod kay diha sa pagpanguros ato mang nga gipadayag ang atong pagtuo sa tulo ka dagkong misteryo sa atong pagtuo: ang Santisima Trinidad, sa Incarnation kun pagpakatawo sa Anak sa Dios ug sa Redemption kun pagpanubos. Ang pagpangurosusa ka acto sa pag-ampo tungod kay pinaagi niini atong gipangayo gikan sa Dios ang iyang mga panalangin. Ang pagpanguros acto usab sa pagsimba tungod kay pinaagi niini atong gihimaya ang Santisima Trinidad: Ang Amahan, ang Anak ug ang Espiritu. Ang kahulogan sa atong pagpanguros mao nga ang kasugoan sa Dios atong ibutang sa atong hunahuna, sa atong kasingkasing ug atong buhaton o ikinabuhi. Ang Simbahan naghatag og indulhensya partial sa mohimo sa panguros diha sa kahimtang sa grasya.
Pagsupak:
Ang krus dili angay nga pasidunggan tungod kay giingon sa Kasulatan, “tinunglo ang gibitay sa kahoy” (Gal. 3:13). Ang pagpanguros maoy patik sa mapintas nga mananap, “Gipugos sa mananap nga mapatikan ang tanang tawo, inila og dili inila, dato ug kabos, ulipon ug dili ulipon, diha sa tuo nilang kamot ug agtang” (Pin 13:16). Ang mga Katoliko inay nga si Cristo maoy simbahon ang krus na hinuon ang gisimba kay diha sa ilang basahon sa pag-ampo nagkanayon, “Simbahon sa makalibo ang santos nga kahoy.” Way mabasa sa Biblia nga si Jesus nagsugo sa pagpanguros!
Tubag:
Tinuod nga kaniadto ang krus simbolo sa pagkatinunglo tungod kay mao man kini ang bitayanan sa mga kriminal (Gal. 3:13).
Apan ang plano sa Dios sa pagluwas kanato mao ang pinaagi sa iyang kamatayon didto sa krus, “Gihimo kini ni Cristo (ang pagpalansang sa krus) aron ang panalangin nga gisaad sa Dios ngadto kang Abraham ikahatag ngadto sa mga dili judio pinaagi kang Cristo Jesus, aron kita makadawat sa Espiritu nga gisaad sa Dios pinaagi sa pagtuo” (Gal. 3:14).
Pinaagi sa kamatayon ni Cristo sa krus nahimo kini simbolo sa atong kaluwasan, “alang niadtong nangawala ang kaasuyan sa krus binuang, apan alang kanatong linuwas kini gahom ug kaalam sa Dios” (1 Cor. 1:18).
Ang krus gigamit nga timaan sa atong pagkasumusunod ni Cristo, “Kon buot kamong mosunod kanako, pas-ana ninyo ang inyong krus matag adlaw ug sunod kanako” (Mat. 16:24).
Ang krus nagpasabot usab sa pagtulon-an ni Cristo nga gisupak sa daghang mga tawo, “dunay daghang mga magtutuo kansang pagkinabuhi sukwahi sa tuyo sa kamatayon ni Cristo sa krus” (Fil. 3:18).
Ang krus nagpasabot sa bag-ong kinabuhi uban ni Cristo, “Ang mga tawhanong kailibgon ug mga pangandoy gilansang na sa krus sa mga tawo nga iya na ni Cristo Jesus” (Gal. 5:24).
Tungod niini si San Pablo nagpasigarbo sa krus ni Cristo ug gipatik kini diha sa iyang lawas, “Apan alang kanako magpasigarbo lamang ako sa krus sa atong Ginoong Jesu-Cristo kay pinaagi sa iyang krus patay na ang kalibotan alang kanako, ug ako patay na alang sa kalibotan… manghinaot ako nga wala na untay magsamok kanako kay ang mga ulat nga ania sa akong lawas nagmatuod nga ulipon ako ni Jesus” (Gal. 6:14, 17).
Diha sa Daang Tugon gisugo sa Dios nga kini nga timaan ipabutang isip pagpahinumdom sa kasugoan sa Dios, “Itudlo kini sa inyong kabataan. Hisgoti kini kon anaa kamo sa inyong balay, o magpanaw kamo, o sa dayon na ninyong katulog ug sa pagmata ninyo sa buntag. Ibugkos kini sa inyong kamot ingon nga ilhanan ug ibutang ingon nga timaan diha sa inyong agtang. Isulat kini diha sa haligi sa pultahan sa inyong balay ug diha sa inyong mga ganghaan” (Deut. 6:6-9).
Ang Dios nagsugo sa pagpapatay sa tanang mga molupyo sa usa ka dapit apan ang dunay timaan sa krus wala niya ipaapil, “Sulod kamo kaniya ug pamatya ninyo sa walay kukaluoy ang mga molupyo sa siyudad. Pamatya ang mga tigulang ug ang mga batan-on ingon man ang kabataan ug kababayen-an, apan ayaw ilakip pagpatay kadtong may patik (tau = krus) sa ilang agtang” (Eze. 9:5-6).
Ang krus magamit usab nga timaan sa mga lubong nga ang namatay usa ka magtutuo, “Sama kamo sa lubong nga walay timaan, nga wala lamang hibaloi sa mga tawo nga ila diayng gitamakan” (Luc. 11:44).
Ang krus mao ang timaan sa Anak sa tawo nga mopasiuna pagpakita sa iyang ikaduhang pagbalik, “Unya motungha sa langit ang timaan sa Anak sa Tawo” (Mat. 24:20).
Mahitungod sa panguros, ang mga linuwas gipatik diha sa ilang agtang ang ngalan sa Amahan og sa Anak,
“kansang mga agtang gisulatan sa iyang ngalan ug sa ngalan sa iyang Amahan” (Pin. 14:1), “Makakita sila sa nawong niya ug ang iyang ngalan isulat diha sa ilang agtang” (Pin. 22:4).
Ang Espiritu Santo ipatik usab,
“Busa gipatikan kamo sa Dios pinaagi sa paghatag kaninyo sa Espiritu Santo” (Efeso 1:13);
“kay ang Espiritu mao ang patik sa Dios diha kaninyo ilhanan nga kamo iya na, ug garantiya nga moabot ang adlaw nga luwason kamo sa Dios” (Efeso 4:30).
Dugang mga tubag:
Ang gipatik diha sa Pin. 13:16 mao ang ngalan sa mapintas nga mananap,
“Walay makapamalit ug makapamaligya gawas niadtong may patik sa ngalan sa mananap” (Pin 13:17) apan diha sa pagpanguros ang ipatik mao ang ngalan sa Amahan, ug sa Anak ug sa Espiritu Santo (Mat. 28:19) busa dili kini motukma.
Ang pag-ampo nga nagkanayon,
“Simbahon sa makalibo ang santos nga kahoy”
usa kini ka hulad pamulong nga gitawag og metonymy nga ang ranggo, titulo, kahimtang ug kabtangan ang gigamit sa pagpahayag nga mao ang nanag-iya sa maong nahisgotan sa unahan sama pananglit sa pag-ingon nga
“nailog ang korona sa hari” nga nagpasabot sa hari nga nabuntog.
Sa Kasulatan ang Dios miingon, “tahora ninyo ang akong sanctuario” (Lev. 19:30); ang ipatahod dinhi mao nga sanctuario nga nagpasabot sa Dios nga nagpuyo diha sa iyang sanctuario.
“Dayga ninyo ang Dios ug simbaha ang iyang tumbanan kay kini balaan” (Sal. 99:5).
Ang ipasimba dinhi mao ang tumbanan apan nagpasabot kini sa Dios nga nagtunob. Busa ang pag-ingon nga “simbahon ang krus” ang gipasabot niini mao si Cristo nga gilansang diha sa krus.
Tinuod nga wala kitay mabasa letra por letra diha sa Biblia nga si Jesus nagsugo sa pagpanguros apan angay usab nato nga timan-an ang gisulti ni San Juan, “may daghan pang butang nga gibuhat si Jesus nga wala masulat niining basahona” (Jn. 21:25).
Ang pagpanguros usa ka balansayon sa unang mga Kristyanos nga atong nadawat gikan sa Tradisyon kun mga pagtulon-an sa mga Apostoles nga binaba.
Ang kasaysayan nagtudlo kanato sa kakaraan niining maong balansayon nga naggikan sa mga Apostoles, “Ang unang mga pagbansay sa Karaang Iglesya. Ang timaan sa krus ug ang pagtahod sa lawas sa mga martir… nagsukad sa karaang kaayong panahon… sukad sa panahon sa mga apostoles” (World History by Obrien p. 146).
Usa ka nabantog nga hitabo sa kasaysayan mao ang kang Emperador Constantino nga sa dihang nagpaingon siya sa gubat nakakita siyag panan-awon sa langit sa timaan sa krus ug sa mga pulong “In hoc signo vinces” nga ang hubad niini: niini nga timaan ikaw modaug.
Busa gipabutangan ni Constantino ang mga taming sa iyang sundalo sa timaan sa krus ug niadtong adlaw nagmadaugon si Constantino batok kang Maxentius ug mao kadto ang sinugdanan sa paghunong sa pagpanglutos batok sa mga kristyanos.
Giingon pa gayod sa laing karaang sugid nga sa panahon ni Rayna Helena nga inahan ni Constantino nga nakaplagan nila ang duha ka krus ug ilang gituohan ngausa niadto mao ang krus ni Cristo.
Busa aron pag-ila sa matuod nga krus sa atong Ginoo ilang gibutang angusa ka minatay duol sausa ka krus ug kini nabuhi ug pinaagi niadto ilang nailhan ang krus ni Cristo.
more
-
Kalan-on nga Gidili
Panudlo sa Sta. Iglesya - Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga ang tanang butang nga gibuhat sa Dios maayo, “Maayo ang tanang gibuhat sa Dios; ang tanan angay nga dawaton uban ang pagpasalamat, ug walay isalikway bisan unsa, kay ang pulong sa Dios ug ang pag-ampo maoy nakapabalaan niini” (1 Tim. 4:4-5). Apan diha sa Daang Tugon dunay pipila ka mga kalan-on nga gidili sa Dios ug giisip nga mahugaw alang sa iyang katawhan. Kini nga disiplina gihimo sa Dios aron:
1) sa pagpalahi sa iyang katawhan gikan sa ubang mga nasod nga naglibot kanila,
2) sa pagsulay sa ilang pagkamasinugtanon sa iyang mga balaod,
3) pagtudlo kanila sa unang mga pagtulon-an sa pagputli sa kaugalingon.
Diha sa Bag-ong Tugon gipahunong na ni Cristo ang balaod mahitungod sa mga gidili nga kalan-on aron pagpahimug-at sa tinuod nga makapahugaw sa tawo nga mao ang sala.
Pagsupak:
Diha sa Biblia gidili ang pagkaog dugo tungod kay kini tinubdan sa kinabuhi, “Makakaon kamo sa tanang mananap ug sa lunhawng mga tanom kay gitugyan ko kini kaninyo aron mahimong pagkaon ninyo. Usa lamang ka butang nga kinahanglan dili ninyo kan-on, ug kini mao ang karne nga may dugo pa kay ang kinabuhi anaa man sa dugo” (Gen. 9:3-4).
Adunay talaan sa mga kalan-on nga gidili, “Apan ayaw ninyo kan-a ang kamelyo, ang koneho o ang liebre. Kinahanglan nga isipon nga hugaw kining mga mananapa… Ang baboy bisan tuod kon pikas ang kuko niini, dili man kini mousap, busa hugaw kini alang kaninyo… apan bisan unsa nga anaa sa kadagatan ug sa mga suba ug sa katubigan nga walay mga kapay ug mga himbis dili angayng kan-on” (Lev. 11:1-31).
Dili sila ipakaon kay mahugaw ug dili binalaan nga hayop, “Ilhon ninyo ang kalainan sa balaan ug sa dili balaan, ug ang kalainan sa hugaw ug sa hinlo” (Lev. 10:10). Ang dugo dili ipakaon kay gamiton sa paghalad sa mga sala, “kay ang kinabuhi anaa sa dugo, ug gihatag ko kini kaninyo aron gamiton sa pagpapas sa sala” (Lev. 17:11). Bisan sa Bag-ong tugon nagpadayon kining maong balaod, “Ayaw kamo pagkaon sa kalan-on nga gihalad ngadto sa mga diosdios, ni dugo, ni mananap nga gituok” (Buh. 15:29).
Tubag:
Dili absoluto nga gidili gyod sa Dios ang pagkaon og dugo, “Ug sanglit ang dugo niini wala man dad-a sulod sa sanctuario, inyo unta kining gikaon didto sa sanctuario sumala sa akong sugo” (Lev. 10:18).
Dunay okasyon nga ang katawhan sa Dios mikaon sa dugo apan wala sila makasala, “Nag-ilogay ang mga tawo sa mga butang nga gipamiyaan sa mga kaaway, ug nanakop silag mga karnero ug mga baka, ug ilang giihaw kini ug ilang gikaon lakip ang dugo… Kon ako ang nakasala o si Jonatan, ipakita ang Urim, apan kon ang nakasala mao ang katawhan sa Israel, ang Tumim maoy ipakita. Apan ang natungnan sa ripa mao si Jonatan ug si Saul” (1 Sam. 14:32, 41).
Diha sa Bag-ong Tugon gipahayag ni Jesus nga mahimong kan-on ang tanang pagkaon, “Bisan unsa nga mosulod sa baba sa tawo dili makapahugaw kaniya, kay kini dili man mosulod sa iyang kasingkasing, kondili ngadto sa iyang tiyan, ug unya mogula usab sa lawas. Sa pagsulti ni Jesus niini, iyang gipahayag nga mahimong kan-on ang tanang pagkaon” (Mar. 7:18-19).
Si Jesus miingon usab, “kaon kamo sa tanan nga idulot kaninyo” (Luc. 10:8). Si Pedro gipakitaan sa Dios ug habol diin didto ang tanang hayop nga dunay upat ka tiil ug nagsaguyod sa yuta ug ang Dios misugo kaniya, “Pedro, tindog; pag-ihaw ug kaon.”
Sa dihang si Pedro mitubag, “Dili ko, Ginoo, kay sukad masukad wala ako makakaon ug bisan unsa nga mahugaw” ang Ginoo miingon kaniya, “Ayaw isipa nga mahugaw ang giila sa Dios nga malinis” (Buh. 11:5-9).
Duha ka panudlo ang atong makuha gikan niini.
1) nga gihinloan na sa Dios kadtong mga giisip nga mahugaw nga kalan-on sa Daang Tugon.
2) gigamit kini nga okasyon aron sa pagpasabot nga bisan ang mga hentil nga kaniadto giisip usab nga mahugaw gidawat na sa Dios.
Ang nahitabo sa panahon sa mga apostoles mao nga anaa pa sila sa pagbiya sa ilang tinuhoan nga judaismo ngadto sa tinuhoan nga Kristianismo busa dili katingad-an nga sa kasinugdanan dunay mga balaod sa tinuhoang judaismo ang ila gihapon nga gipatuman.
Aron ang mga dili judio dili mabug-atan sa pagtuman niini nga mga balaod ang mga apostoles uban sa mga kadagkoan didto sa Jerusalemnagkauyon nga dili ang tanan nga gibansay sa mga judio ang ila usab nga ipatuman sa mga dili judio kondili ang pipila lamang ka mga tulomanon.
Si Santiago mipahayag, “Ang akong hunahuna mao nga dili nato samokon ang mga dili Judio nga midawat sa Dios. Hinunoa, ato silang sulatan nga dili sila mangaon sa mahugaw nga mga kalan-on tungod kay kini gihalad man ngadto sa mga diosdios… ug nga dili sila mangaon sa bisan unsang mananap nga gituok, ug sa bisan unsang dugo” (Buh. 15:19-20).
Apan paglabay sa panahon, ilang gitudlo ang kausaban nga gitudlo sa Dios. Si San Pablo nagsulat, “Ang mokaon bisag unsa dili angay nga maghukom sa tawo nga utanon ray kan-on; ug ang tawo usab nga utanon ray kan-on, dili angay maghukom sa tawo nga mokaon bisag unsa, kay gidawat na siya sa Dios” (Rom. 14:3).
Mahugaw lang ang pagkaon alang niadtong may mahugaw nga hunahuna, “Apan kon may nagtuo nga hugaw ang usa ka butang, hugaw kini alang kaniya” (Rom. 14:14) ug si San Pablo midapadayon, “Kay ang Gingharian sa Dios dili pagkaon ug pag-inom, kondili pagkamatarong, pakigdait, ug kalipay nga gihatag sa Espiritu Santo” (Rom. 14:17).
Ang pagkaon ug ang dili pagkaon sa gidili wala nay labot sa kaluwasan, “Hinuon, ang pagkaon dili makapaduol kanato sa Dios ni makadaot kanato kon dili kita mokaon, ni makaayo kanato kon mokaon kita niini” (1 Cor. 8:8).
Ipakaon na ang tanang gibaligya sa tindahan sa pagkaon, “Makahimo kamo pagkaon bisan unsang karne nga gibaligya diha sa merkado, sa walay pag-agad sa inyong konsensya… Busa kon mokaon kamo o moinom kamo o magbuhat bisan unsa, buhata ang tanan sa pagpasidungog sa Dios” (1 Cor. 10:25, 31).
Si San Pablo nagtudlo usab nga dili na kita pagahukman sumala sa pagkaon, “Busa ayaw ninyo itugot nga may magsaway kaninyo sa inyong kan-on o imnon… Kining tanan mga landong lamang sa mga butang nga umaabot, apan ang katumanan mao si Cristo” (Col. 2:16-17).
Angay natong paminawon kining nasulat sa tag-Hebreo: “Ayaw itugot nga ang lahi nga mga pagtulon-an makapatipas kaninyo gikan sa matarong agianan. Maayo gayod nga malig-on ang atong kalag pinaagi sa grasya sa Dios, ug dili pinaagi sa mga tulomanon mahitungod sa kalan-on kay wala makatabang ang maong tulomanon niadtong nagtuman niini” (Heb. 13:9).
more
-
Adlawng nga Igpapahulay
Panudlo sa Sta. Iglesya.- Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga ang Dios nga nagbuhat sa tawo nagbuot nga kinahanglan nga ang tawo mogahin og usa ka adlaw sa semana sa pagpahulay gikan sa iyang inadlaw-adlaw nga pagtrabaho aron sa pagsimba sa Dios, sa pagpamalandong sa iyang pulong ug sa pagtagad sa mga butang nga may labot sa iyang espirituhanong kinabuhi. Ang Domingo ang gitudlo nga igpapahulay sa Sta. Iglesya tungod kay mao kini ang adlaw sa pagkabanhaw ni Jesus ug ang adlaw sa pagkunsad saEspiritu Santo ngadto sa mga Apostoles.
Pagsupak:
Supak 1. Ang Sabado mao gayud ang igpapahulay nga gisugo sa Dios, dili Domingo. Ang ikapitong adlaw ang gibalaan sa Dios ug mipahulay siya niining adlawa (Gen. 2:3).
Supak 2. Ang Dios nagsugo sa iyang katawhan sa pagbalaan sa ikapitong (Exo. 20:8-9) ug sa kalendaryo ang unang adlaw sa semana mao ang Domingo busa ang ikapito mao ang Sabado.
Supak 3. Sa pag-anhi ni Jesus wala niya usba ang balaod sa Igpapahulay kay matud ni Jesus, “Ayaw ninyo hunahunaa nga mianhi ako aron pagsalikway sa Balaod ni Moises ug sa mga propeta. Wala ako moanhi aron pagsalikway niini, kondili aron paghatag niini sa hustong kahulogan” (Mat. 5:17).
Supak 4. Gilig-on ni Jesus ang Sabado nga Igpapahulay kay, “ingon sa naandan miadto siya sa sinagoga sa Adlaw nga Igpapahulay” (Luc. 4:16). Busa si Cristo Sabadista diay.
Supak 5. Bisan sa pagbalik ni Jesus duna gihapoy magbantay sa adlawng Sabado, “Busa pag-ampo kamo sa Dios nga dili unta kamo pakagiwon sa panahon sa tingtugnaw o sa Adlaw nga Igpapahulay” (Mat. 24:20).
Supak 6. Bisan didto sa bag-ong langit ug bag-ong yuta magpadayon ang pagbalaan sa Adlawng Igpapahulay (Isa. 66:23).
Supak 7. Gitagna nga usa ka tawo sa kadautan mag-usab sa panahon ug sa balaod (Dan. 7:25). Ang katumanan niini mao ang Sto. Papa: “Ang papa sa Iglesya Katolika mao ang nagbalhin gikan sa Sabado ngadto sa Domingo nga Igpapahulay” (Baltimore Catechism).
Tubag:
Ang adlaw sa paglalang sa tanang butang (Gen. 2:3) wala magpasabot nga sulod sa 24 oras kondili yugto sa panahon, “ayaw ninyo hikalimti nga sa Ginoo ang usa ka adlaw ingon sa 1,000 ka tuig ug ang 1,000 ka tuig ingon lamang sa usa ka adlaw” (2 Ped. 3:8). Dili sab literal nga ang Dios mipahulay tungod kay ang Dios dili man kapuyan, “Wala ka ba diay mahibalo ni makadungog nga ang Ginoong Dios nga walay kataposan maoy nagbuhat sa tibuok kalibotan? Dili siya maluya ni kapuyan, ug dili matukib ang iyang kahibalo” (Isa. 40:28). Ang giingon nga mipahulay ang Dios pagasabton nga natapos na niya ang buhat sa paglalang o dili ba nga wala na siya mamuhat og bag-ong mga binuhat. Ang unang kalendaryo nga mao ang Egyptian Calendar nahimo sa tuig 4241 BC busa sa wala pay kalendaryo wala nganli ang mga adlaw. Ang pagbahin sa semana ngadto sa pito ka adlaw nasunod sa mga Judio sa mga taga-Babilonia. Ang balaod sa Ginoo nga aduna kitay igpapahulay ug ang gipasabot niini sumala sa mga Judio mao kini: “Ang ikapito ka adlaw nagpasabot sa usa ka adlaw nga mosunod human sa unom ka nagsunodsunod nga adlaw. Walay piho sa adlaw sa semana nga gipasabot” (Jewish Encyc. Vol. X p. 604).
Sa mga Israelitas si Moises ang mipaila kon unsang adlawa ang gipahitukma nila sa balaod, “ug gisugo mo sila sa pagtamod sa Adlawng Igpapahulay. Pinaagi sa imong alagad nga si Moises, gihatagan mo sila sa imong mga balaod” (Neh. 9:14). Ang Sabado usa ka halandumong adlaw alang sa mga Israelitas, tungod kay niining adlawa nahigawas sila gikan sa Ehipto busa gipabalaan nila kini isip handumanan, “Hinumdomi ninyo nga mga ulipon usab kamo didto sa Ehipto, ug gipagawas kamo sa Ginoo nga inyong Dios pinaagi sa iyang dakong gahom; busa gisugo kamo sa Ginoo nga inyong Dios sa pagtamod sa Adlawng Igpapahulay” (Deut. 5:15). Apan gitagna nga pahunongon ang Sabado, “Ug hunongon ko ang tanan niyang kalipay, ang iyang mga pangilin, mga bag-ong subang sa bulan, mga Adlawng Igpapahulay, ug ang tanang gitagal niya nga mga pangilin” (Oseas 2:11). Gumikan kini sa mga abuso nga gihimo sa iyang katawhan. Namaligya sila ug nagdaogdaog ug nanikas sa Adlawng Igpapahulay (Amos 8:5). Walay nakatuman sa pagbantay sa igpapahulay bisan sa mga judio, “Apan gipasipad-an gihapon ninyo ang Adlawng sa Igpapahulay ug sa ingon naghagit kamo sa dugang pang kasuko sa Dios batok sa Israel” (Neh. 13:18). Bisan ang ilang mga anak ug mga kaliwatan wala usab makatuman, “Apan ang tibuok katawhan sa Israel misukol kanako didto sa kamingawan. Wala nila tumana ang akong mga sugo… Gipasipad-an nila pag-ayo ang akong mga Adlawng Igpapahulay” (Eze. 20:13). Ug dili na kini pahinumdoman sa katawhan sa Dios, “Gigun-ob niya ang Templo diin ato siyang gisimba ug gipahunong ang pagsaulog sa balaang mga adlaw ug mga Adlawng Igpapahulay” (Lam. 2:7). Laing hinungdan nga kini pahunongon na mao nga ang balaod sa mga judio mahitungod sa Sabado nga Igpapahulay higpit kaayo. Ang kan-on sa adlawng Sabado lutuon daan sa nag-una nga adlaw (Exo. 16:23). Ang motrabaho sa maong adlaw silotan sa kamatayon (Exo. 31:15). Bisan gani ang paghaling og kalayo diha sa sulod sa balay gidili usab (Exo. 35:3). Dunay tawo nga hikit-an nga nangahoy atol sa Adlawng Sabado gibato hangtod nga namatay (Num 15:32-36).
Kining maong tagna sa pagpahunong sa Sabado nga Igpapahulay natuman kini sa pag-abot ni Jesus. Ang atong Ginoo wala magbantay sa balaod sa Igpapahulay sa mga judio. Iyang giayo ang usa ka bakol ug gipapas-an sa iyang banig atol sa adlawng Sabado (Jn. 5:9) usa ka buhat nga gidili sa balaod sa Adlawng Igpapahulay, “kinahanglan nga dili sila magdalag bisag unsa sa Adlawng Igpapahulay” (Jer. 17:21). Kay wala si Jesus magbantay sa Sabado, buot siyang patyon sa mga judio, “Tungod niini misamot hinuon ang tinguha sa kadagkoan sa mga Judio sa pagpatay kaniya, sanglit dili lamang kay gilapas niya ang balaod sa Adlawng Igpapahulay, kondili miingon pa gayod siya nga ang Dios iyang Amahan” (Jn. 5:18). Kon ang usa ka balaod nagpadayon pa nga gipatuman ang molapas niini makasala apan ang mga apostoles nangutlog uhay atol sa Adlawng Igpapahulay ug matod ni Jesus wala sila makasala busa wala nay bili ang maong balaod (Mat. 12:1-5). Ang mga apostoles nanggula sa ganghaan sa syudad atol sa Adlawng Sabado nga gidili sa maong balaod (Buh. 16:13). Giklaro kini ni San Pablo sa iyang pag-ingon: “Busa ayaw ninyo itugot nga may magsaway kaninyo sa inyong kan-on o imnon, o bahin sa mga adlaw nga balaan, o sa pangilin sa bag-ong bulan, o bahin sa Adlawng Igpapahulay. Kining tanan mga landong lamang sa mga butang umaabot, apan ang katumanan mao si Cristo” (Col. 2:16-17).
Wala bungkaga ni Jesus ang kasugoan tungod kay nagpabilin gihapon nga dunay igpapahulay apan Domingo na ang giilis sa gipahunong nga Sabado. “Kay kon si Josue nakahatag pa kanilag pahulay, dili na unta ang Dios maghisgot pa ug laing adlaw. Busa duna pay adlaw sa pahulay alang sa katawhan sa Dios” (Heb. 4:8-9). Alang sa unang mga kristyanos mas makahuloganon ang adlawng Domingo kay sa Sabado tungod kay mao kini ang adlaw sa pagkabanhaw ni Jesus, ang adlaw sa iyang hingpit nga kadaogan batok sa sala ug sa kamatayon ug adlaw usab sa atong paglingkawas gikan sa kaulipnan sa sala, “ug kon wala banhawa si Cristo, kawang lamang ang among giwali ug kawang usab ang inyong pagtuo” (1 Cor. 15:14). Ang adlawng Domingo usab ang adlaw sa pagkunsad sa Espiritu Santo ngadto mga Apostoles atol sa Pentecostes (Buh. 2:1-4). Mao kini ang adlaw sa pagkahimugso sa Sta. Iglesya diin nagsugod sila sa pagsaksi sa Ebanghelyo human sa pagsaka ni Jesus ngadto sa langit. Sa kasinugdanan ang mga apostoles moapil gihapon sa panagtigom sa ilang karaan nga tinuhoan apan sa hinayhinay naghimo na sila og linain nga panagtigom atol sa adlawng Domingo. “Pagka-Domingo sa gabii nagtigom kami aron pag-ambit sa balaang panihapon” (Buh. 20:7). Si San Pablo nagsulat: “Sa unang adlaw sa matag semana, ang usag-usa kaninyo kinahanglan maagahin ug kuwarta sumala sa inyong kinitaan, ug tigomon kini” (1 Cor. 16:2).
Ania pa gayod ang pruyba sa kasaysayan: “Ang mga matuohon sa Jerusalem, naghiusa sa usa ra ka kasingkasing ug hunahuna. Sa sinugdan nagpadayon sila sa pagtambong sa mga pagsimba didto sulod sa templo uban sa ilang mga silingan, ug misunod sa panig-ingnan sa Ginoo nga misulod usab sa sinagoga. Apan aduna silay ilang kaugalingon nga panagtigom, kasagaran sa unang adlaw sa semana, anus-a sila makasimba sa Dios, sumala sa ilang pagtuo kang Jesu-Cristo” (Church History by Laux, p. 9). “Ang unang pagbansay sa Karaang Iglesya- ang timaan sa krus ug ang pagtahod sa mga lawas sa mga martir kun gipatay tungod sa tinuhoan nagasukad sa karaan kaayong panahon. Ang adlaw nga Domingo gibalaan na sukad sa panahon sa mga Apostoles” (World History by Obrien p. 146).
Dugang mga tubag: Dili pruyba nga si Jesus sabadista komo misulod sa sinagoga sa adlawng Sabado. Kada adlaw siya mosulod sa templo aron sa pagpanudlo (Mat. 26:55) apan dili sabton nga tanang adlaw iyang igpapahulay. Ang gihisgotan ni Jesus sa Mat. 24:20 kabahin sa pagkagun-ob sa Jerusalem ug ang iyang gipahimangnoan mao ang mga judio nga nagtamod sa Sabado. Dili nato sabton nga didto sa bag-ong langit duna pay pagkwenta sa mga adlaw, “Didto wala nay gabii ug dili na sila magkinahanglan ug mga suga o kahayag sa adlaw, kay ang Ginoong Dios mao may ilang kahayag” (Pin. 22:5). Ang pahulay nga gihisgotan didto sa bag-ong langit ug bag-ong yuta mao ang kapahulayan gikan sa sala ug sa mga katalagman (Pin. 21:4). Ang katumanan nianang gitagna sa Dan. 7:25 nga mag-usab sa panahon ug balaod mao si Hari Antioco Epifanes sa Syria sa 168 BC nga mibuntog sa mga judio, ug miusab sa ilang panahon ug kasugoan sa pagsimba (1 Mac. 1:41-43). Ang Sto. Papa igo lamang nag-implementar sa kabubut-on sa Ginoo sa pagbalhin sa igpapahulay gikan sa Sabado ngadto sa Domingo.
more
-
Ang Santos nga Misa
Panudlo sa Sta. Iglesya- Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga ang Misa mao and dili duguon nga sakripisyo sa lawas ug dugo ni Cristo ubos sa bayhon sa pan ug bino. Ang Misa mao ang hingpit nga halad diha sa Bag-ong Tugon. Ang Misa mao ra nga halad ni Cristo didto sa kalbaryo sa paagi nga mao ra ang labawng pari nga naghalad ug mao ra usab ang victima nga gihalad. Didto sa Krus gihalad ni Cristo ang iyang kaugalingon sa duguon nga paagi. Diha sa Misa si Cristo mihalad sa iyang kaugalingon sa dili duguon o sacramentohanon nga paagi. Ang kapasayloan sa sala ug ang paghiuli sa grasya nahimo pinaagi sa sakripisyo didto sa krus. Ang sakripisyo sa Misa maoy pagpadangat sa maong mga grasya ngadto sa tagsatagsa. Ang Misa usa gayod ka matuod ug makita nga sakripisyo nga gitukod ni Cristo aron paghandom alang sa tanang panahon sa sakripisyo didto sa Krus, alang sa kapasayloan sa sala ug pagpapas sa silot sa sala, ug alang sa kapuslanan sa mga buhi ug sa mga patay; ug aron pagsaulog niining maong sakripisyo si Cristo nagtukod og linain nga pagkapari alang niini.
PAGSUPAK:
Supak 1. Ang Misa kada-adlaw wala na kinahanglana kay gihimo ni Jesus ang halad sa makausa ra ug alang sa tanang panahon ug walay nay pagsubli-subli (Heb. 7:27).
Supak 2. Ang bugtong halad diha sa Bag-ong Tugon mao ang kang Cristo nga halad didto sa krus. Busa kanang gihimo sa mga pari kada-adlaw dili makawagtang sa sala (Heb. 10:11).
Supak 3. Ang balaang panagtigom o pagsimba pinaagi na sa pagwali ug pagpamati sa pulong sa Dios, mga awit ug mga pag-ampo, dili na ang Misa (Col. 3:16).
Supak 4. Ang gihatag ni Jesus sa kasaulogan sa Panihapon mao ang pan ug bino pero ang sa pari, ang pan ra mao ang ipadawat sa mga tawo, busa dili kini mao (Mat. 26:26-28).
Tubag:
Si Jesus atol sa Kataposang Panihapon mitukod ug usa ka rito sa pagsakripisyo isip handumanan ug representasyon sa iyang kamatayon sa krus. Si San Pablo miingon, “Kay nadawat ko gikan sa Ginoo ang pagtulon-an nga akong gitudlo kaninyo; nga ang Ginoong Jesus, sa gabii nga siya gibudhian, mikuha sa pan. Unya nagpasalamat siya sa Dios, ug gipikaspikas niya ang pan ug miingon, ‘Mao kini ang akong lawas nga gitugyan alang kaninyo. Buhata kini aron sa paghandom kanako.’ Human sa panihapon, gikuha niya ang kupa ug miingon, ‘Mao kini ang kupa sa Bag-ong Kasabotan nga gitiman-an sa akong dugo. Matag inom ninyo niining kupa, buhata sa paghandom kanako.” Kay sa matag kaon ninyo niining pan ug sa matag inom ninyo niining kupa, gisangyaw ninyo ang iyang kamatayon hangtod sa pagbalik niya” (1 Cor. 11:23-26).
Busa, pinaagi sa pulong nga gilitok ni Jesus atol sa Kataposang Panihapon, ug pinaagi sa consagrasyon sa pan ug bino nga efecto sa maong mga pulong, Iyang gipasabot nga didto sa Krus, ang iyang dugo mahimulag sa hingpit sa iyang lawas.
Iyang gihimo atubangan sa iyang mga Apostoles ang usa ka representasyon sa iyang kamatayon, ug sa iyang pag-ingon, “Buhata ninyo kini sa paghandom kanako,” Iyang gitukod ang usa ka rito sa pagsakrispisyo, usa ka handumanan sa iyang sakripisyo, nga ilang pagahimoon ug sa ilang mga sumusunod hangtod sa kataposan sa kapanahunan.
Sa Kataposang Panihapon, si Jesus miingon, “Mao kini ang akong lawas nga gitugyan alang kaninyo… Kining kupa mao ang Bag-ong Kasabotan sa Dios, tiniman-an sa akong dugo nga giula alang kaninyo” (Luc. 22:19).
Dinhi klaro nga si Jesus naghisgot sa pagtugyan sa iyang lawas ug pag-ula sa iyang dugo. Ang kahulogan sa pulong “pagtugyan” mao ang paghalad ingon nga sakripisyo, “hangyoon ko kamo sa pagtugyan sa inyong kaugalingon ngadto sa Dios, ingon nga buhing halad” (Rom. 12:1).
Busa niadtong Kataposang Panihapon gihalad ni Cristo ang iyang kaugalingon sa dili duguon nga paagi ubos sa bayhon sa pan ug bino. Dihang si Cristo mi-consagrar sa pan ug bino, Siya miingon sa mga Apostoles, “Buhata kini ninyo sa paghandom kanako.”
Ang ipabuhat ni Cristo kanila mao ang iyang gibuhat niadtong Kataposang Panihapon- nga mao ang pag-consagrar sa pan ug bino aron mahimo nga iyang lawas ug dugo ug paghalad niini ingon nga sakripisyo. Busa gihimo Niya sila nga mga pari uban sa gahom sa pagbuhat sa iyang gibuhat, ug nga ilang gihatag ang maong gahom ngadto sa ilang mga sumusunod hangtod karon uban sa mando ni Cristo sa paggamit niini.
Ang Misa gihalad ni Cristo pinaagi sa ministeryo sa pari. Busa si Cristo mao ang Labawng Pari sa Misa, ang pari mao ang iyang representante; apan ang pari matuod gayod nga embahador; matuod gayod nga siya mo-consagrar ug mohalad, sama mga matuod gayod nga siya mohatag og pasaylo.
Siya mao ang embahador o ministro ni Cristo tungod kay gikan man ni Cristo nga iyang nadawat ang “timaan” sa pagkapari; siya ang ministro sa Simbahan, tungod kay siya mao man ang piniyalan, nga nagbuhat sa ngalan sa Simbahan ug alang sa kapuslanan sa tanan niyang mga sakop.
Tubag 1. Ang sakripisyo nga gihimo ni Cristo sa makausa ra ug alang sa tanang panahon ug wala nay pagsubli-subli mao kadtong duguon nga halad ni Cristo didto sa kalbaryo tungod kay si Cristo human siya mabanhaw dili na mamatay pag-usab (Rom. 6:9).
Ang Misa dili maoy pagsubli-subli sa pagpatay ni Cristo didto sa krus, kondili maoy pagsubli sa handumanan sa iyang kamatayon sa krus, apan sa samang higayon ang iyang lawas ug dugo ang gihalad sa bayhon sa pan ug bino sa sacramentohanon nga paagi (Luc. 22:19-20).
Tubag 2. Ang gipasabot nga halad nga gihimo kada-adlaw nga dili makawagtang sa mga sala mao ang halad sa mga mananap nga gihimo sa mga pari nga judio;
“kay ang dugo sa mga toro nga baka ug mga kanding dili gayod makawagtang sa mga sala” (Heb. 10:4);
“Ang matag pari nga Judio nagtuman sa iyang pag-alagad adlaw-adlaw ug nagsubli-subli paghalad sa samang mga sakripisyo. Apan kining mga sakripisyoha dili gayod makawagtang sa mga sala” (Heb. 10:11).
Apan ang sakrispisyo sa Santos nga Misa gipahibalo nang daan sa Daang Tugon sa halad ni Melquisedec nga pan ug bino,
“Si Melquisedec nga hari sa Salem ug pari usab sa Labing Halangdong Dios nagdalag pan ug bino” (Gen. 14:18) ug sa tagna ni Propeta Malaquias labot sa hingpit nga halad nga gikahimut-an sa Dios nga himoon kada-adlaw,
“Gikan sa pagsubang sa adlaw hangtod sa pagsalop niini, ang akong ngalan dako alang sa mga hentil” miingon ang Ginoo sa panon, “tungod kay ang usa ka hingpit nga halad igahalad sa akong ngalan” (Mal. 1:11);
ug sa mga dili duguon nga halad nga gihimo sa mga Israelitas sama sa insenso, sa bino, ug sa pan nga walay patubo (Exo. 25:5, 29, 30).
Tubag 3. Sa pagsimba sa mga Apostoles ang ilang gihimo dili kay wali lamang kondili ang pagpikaspikas sa pan;
“Nagpadayon sila pagtigom kada adlaw didto sa templo, ug naghiusa sila sa pagpangaon uban ang masaya ug nangabusog ang ilang mga kasingkasing” (Buh. 2:46);
“Pagka-Domingo sa gabii nagtigom kami aron pag-ambit sa balaang panihapon” (Buh. 20:7);
“Ang kupa sa panalangin nga tungod niini gipasalamatan nato ang Dios- dili ba kini pagkig-ambit man nato sa dugo ni Cristo inig-inom nato gikan niining kupa? Ug dili ba pagkig-ambit man nato sa lawas ni Cristo inigkaon nato niining pan nga atong gipikaspikas” (1 Cor. 10:16). Diha sa Santos nga Misa ang mga matuohon gipakaon sa pulong sa Dios gikan sa pagbasa sa Kasulatan, pag-awit sa mga Salmo ug gipakaon usab sa langitnong kalan-on, sa pan sa kinabuhi nga mao ang unod ni Jesus (Jn. 6:51).
Tubag 4. Ang pan human sa consagrasyon nahimo nga buhi nga lawas ni Cristo, ug bisan og pan ra ang atong madawat wala kita makulangi kay tibuok man nga Cristo ang atong nadawat pinaagi sa gitawag og “concomittance” nga diin gani ang lawas o dugo ni Cristo anaa gayod ang tibuok nga Cristo- ang iyang unod ug dugo, kalag ug pagka-Dios. Si Jesus miingon, “Ang mokaon nining maong pan mabuhi sa dayon” (Jn. 6:58).
Pagtulon-an:
Pinaagi sa Santos nga Misa, ang pari uban sa katawhan nga nanimba, mohalad ngadto sa Dios sa labing hataas nga pagsimba, pagdayeg ug paghimaya sa Makagagahom nga Amahan (adoration), sa pagpasalamat Kaniya sa iyang kaluoy ug panalangin (thanksgiving), sa pagpangaliyupo sa Iyang panabang ug mga panalangin (petition), ug sa paghupay sa Iyang kasuko tungod sa daghan natong kalapasan ug pag-angkon sa Iyang pakighigala (propitiation), ug sa pagdawat sa iyang pasaylo sa kastigo gumikan sa sala (satisfaction).
more
-
Ang Sacramento sa Orden
Panudlo sa Santa Iglesya- Ang Sta. Iglesya nagtudlo nga ang Santos nga Pag-ordenar usa ka sacramento nga gitukod ni Cristo; nga kini mobadlis sa dili mapapas nga timaan diha sa kalag; nga pinaagi niining maong sacramento anaay natukod sulod sa Iglesya nga herarkiya nga naglangkob sa mga Obispo, mga pari, ug mga ministro; nga ang pagka-Obispo labaw kay sa pagka-pari; nga ang Obispo naghupot sa gahom sa pag-confirmar ug pag-ordenar; nga ang Pari naghupot sa gahom sa pag-consagrar ug paghalad sa Lawas ug Dugo sa Ginoo ug sa pagpasaylog mga sala.
Ang sacramento sa Pag-ordenar usa ka sacramento nga mohatag ngadto sa usa ka tawo sa gasa sa Espiritu Santo, sa paagi nga makahimo siya sa pagbuhat nga valido ug takos sa mga sagradong bulohaton sa dyakono, pari, o obispo. Busa angsacramento mahimong ikahatag sa tulo ka hugna agad sa pagtuboy sa ordenahan ngadto sa pagka-dyakono, pagka-pari, o pagka-obispo.
PAGSUPAK:
Supak 1. Diha sa Bag-ong Tugon wala nay laing pari gawas ni Cristo tungod kay ang iyang pagkapari wala niya itugyan sa lain (Heb. 7:24).
Supak 2. Diha sa Iglesya wala na hisgoti nga dunay mga pari kondili mga apostoles, mga propeta, mga ebanghelista, mga pastor ug mga magtutudlo na lang (Efeso 4:11).
Supak 3. Ang mga pari magpatawag og amahan apan si Jesus nagdili sa pagtawag ni bisan kinsang tawo dinhi sa yuta nga amahan tungod kay usa ra ang atong Amahan nga tua sa langit (Mat. 23:9).
Supak 4. Matud ni San Pablo nga ang obispo kinahanglan nga bana sa usa ka asawa, apan ang mga obispo nga katoliko walay asawa busa wala makasunod sa gitudlo ni San Pablo (1 Tim. 3:2).
Supak 5. Ang mga paring katoliko ang katumanan niini “nagpatalinghog sa pagtulon-an o doctrina sa yawa nga nagpugong sa pagpangasawa ug naglikay sa pagkaog karne” (1 Tim. 4:1-3).
Tubag:
Sa Daang Tugon ang Dios miingon sa iyang katawhan nga pinili, “Mahimo kamong usa ka nasod nga mag-alagad kanako ingon nga pari” (Exo. 19:6).
Apan taliwala sa katawhan duna say gipili nga mga pari nga moalagad sa altar nga gikan sa banay ni Levi ug Aaron (Heb. 7:11). Ang Iglesya nga mao ang bag-ong katawhan sa Dios giingon, “Panuol kamo ingon nga mga batong buhi ug ipagamit ang inyong kaugalingon aron pagtukod sa espirituhanong templo diin mag-alagad kamo ingon nga balaang mga pari nga maghalad sa espirituhanon ug makapahimuot nga mga halad ngadto sa Dios pinaagi kang Jesu-Cristo” (1 Ped. 2:5).
Apan taliwala sa iyang mga tinun-an si Jesus nagpili og napulog-duha nga gitawag niyag mga apostoles (Luc. 6:13) ug ngadto kanila gihatag niya ang gahom ug katungod nga wala niya ihatag ngadto sa uban sama sa gahom sa pagtudlo (Mat. 28:19-20), sa pagpasaylog sala (Jn. 20:22-23), sa paghukom ug pagdumala (Mat. 18:17-18), ug ang gahom sa paghalad sa iyang lawas ug dugo ubos sa bayhon sa pan ug bino (Luc. 22:19-20), ug sa pagpili og mga sumusunod pinaagi sa pagpandong sa mga kamot (1 Tim. 4:14).
Diha sa Bibliya, atong mamatud-an nga pinaagi sa makita nga rito sa mga pag-ampo ug pagpandong sa mga kamot, ang mga apostoles nagpilig mga kaabag ug mga sumusunod. Atong mabasa mahitungod sa unang mga dyakono kadtong pito ka mga tawo nga “puno sa Espiritu Santo ug sa kaalam” nga gipili; nga sila “gidala ngadto sa mga apostoles, ug ang mga apostoles nag-ampo ug nagpandong kanila sa ilang mga kamot” (Buh. 6:3-6).
Sa dihang si Pablo ug si Bernabe gipadala ngadto sa una nilang misyon, ang mga pangulo sa Iglesya didto sa Antioquia, “nagpuasa ug nag-ampo ug gipandongan nila sa ilang mga kamot si Bernabe ug si Saulo ug unya gipalakaw sila” (Buh. 13:3).
Busa pinaagi niini nga rito sa pag-ampo ug pagpandong, si San Pablo ug Bernabe nahimong embahador sa Espiritu Santo, nga sila gihatagan sa kagahoman sa pagwali ug sa pagbalaan. Si San Pablo mipahimangno ni Timoteo, “Tungod niini, pahinumdoman ko ikaw sa paggamit sa gasa nga gihatag sa Dios kanimo sa dihang gipandongan ko ikaw sa akong mga kamot” (2 Tim. 1:6).
Sumala sa napahayag, si San Pablo naghisgot mahitungod sa grasya sa pagtuman sa katungdanan sa usa ka obispo. Gikan niini masabtan nato kining mosunod: nga ang mga apostoles nagpili og mga kaabag ug mga sumusunod pinaagi sa pagpandong sa mga kamot, usa ka timaan sa paghatag og gahom o autoridad; ug kining makita nga rito naghatag sa grasya sa pagtuman sa maong katungdanan.
Ania ang dugang pa nga mabasa: nga si San Pablo ug si Bernabe “sa matag iglesia nagtudlo sila ug mga pangulo; ug uban sa pag-ampo ug pagpuasa ilang gitugyan sila ngadto sa Ginoo” (Buh. 14:23). Si San Pablo ug si Bernabe, atong masabot, mga obispo tungod kay ilang nadawat sa pag-ordenar kanila ang gahom sa pag-ordenar usab sa uban. Si San Pablo miingon ngadto ni Timoteo, “Ayaw ipandong pagdalidali ang imong mga kamot kang bisan kinsa alang sa buluhaton sa Ginoo” (1 Tim. 5:22).
Nga kining maong sacramento gitukod ni Cristo klaro nga gipamatud-an sa mga unang magtutudlo sa Iglesya ug sa mga karaang tagsulat. Si San Ignatius sa Antioquia (d. 107) naghisgot nga ang obispo “nakaangkon sa iyang buluhaton, dili gikan sa iyang kaugalingon, o gumikan sa tawo” (Philad. I; Ephes. Vi). Si San Cypriano mipahayag nga, “ang mga obispo mao ang mga sumusunod sa mga apostoles pinaagi sa pag-ordenar” (Opera Cypriani, Ep. 66, p. 729).
Siya miingon usab: “Tungod kay pinaagi sa pagpandong sa mga kamot atong nadawat ang pagka-obispo, ug niini, ang Espiritu Santo ingon nga dinapit sa atong kasingkasing, dili kita maghatag og kasubo ngadto Kaniya nga miambit sa pagpakig-uban kanato” (Ibid. App. 94, 3); nga mahimong sabton nga kitang mga obispo nakadawat sa pinasahi nga gasa sa Espiritu Santo diha sa pagsul-ob kanato sa gahom nga wala ihatag ngadto sa uban.
Siya mikutlo sa hukom ni Clarus, nga usa ka obispo ug saksi sa pagtuo;– “Ang gipasabot sa atong Ginoong Jesu-Cristo klaro sa dihang Siya mipadala sa iyang mga apostoles ug naghatag ngadto kanila lamang sa gahom nga gihatag Kaniya sa Iyang Amahan, kansang mga sumusunod mao kita (mga obispo), nagdumala sa Iglesya sa Dios pinaagi sa mao gihapong gahom” (Ibid. Sent. Episc. n. 79).
Si Firmilian (d. 269), Obispo sa Caesarea, miingon sa iyang sulat ngadto ni San Cypriano, “ang gahom sa pagpasaylog sala gihatag ngadto sa mga apostoles, dason ngadto sa mga obispo kinsa maoy misunod sa mga apostoles pinaagi sa walay bugto nga ordinasyon” (Ibid. Ep. 75, p. 821).
Si San Gregorio sa Nyssa (d. 395) misulti labot sa bag-o nga naordinahan nga pari, nga “siya kinsa kagahapon usa sa katawhan sa kalit lang nahimong… tighatag sa natago nga mga misteryo… bisan kun sa makita sa gawas siya mao lang gihapon kaniadto, pinaagi sa dili makita nga gahom ug grasya, siya nausab ngadto sa mas halangdon nga binuhat” (Orat. In Bap. Christi).
Tubag 1. Ang pagkapari ni Cristo ingon nga siya mihimo sa paghalad sa iyang kaugalingon didto sa krus, iya ra kini (Heb. 9:14). Apan ang katungdanan sa pagkapari nagpadayon kay gipadayag sa Dios Amahan nga ang pagkapari usa ka tulomanon nga walay kataposan (Exo. 40:15).
Diha sa Bag-ong Tugon gihimo ni Cristo ang iyang mga apostoles nga mga pari nga maghalad sa hingpit nga halad nga mao ang lawas ug dugo ni Cristo (Luc. 22:19-20).
Tubag 2. Dili tinuod nga wala hisgoti nga dunay mga pari diha sa Iglesya tungod kay ang katawhan sa Dios gitawag nga “harianong pari” (1 Ped. 2:9). Si San Pablo miangkon nga siya pari, “sa akong pagka-sulugoon ni Cristo Jesus sa pag-alagad sa mga dili judio. Nag-alagad ako ingon nga pari aron pagwali sa Maayong Balita nga gikan sa Dios” (Rom. 15:16) ug ngadto ni Tito siya miingon, “aron magtudlo kag mga pari sa matag lungsod” (Tito 1:5), ug si San Pablo naghisgot usab nga sila dunay altar nga nagpasabot nga dunay pari nga nag-alagad sa altar (Heb. 13:10) ug ang bag-ong katawhan sa Dios usa ka gingharian nga gidumala og mga pari (Pin. 5:10).
Tubag 3. Ang pagka-Amahan sa Dios isip Magbubuhat dili ikahatag ni bisan kinsang tawo (1 Cor. 8:6). Si Abraham nga patriarca gitawag og Amahan (Luc. 16:24); si Elias nga usa ka bantogang propeta gitawag ni Eliseo og Amahan (2 Hari 2:12); ug gisugo usab ni Jesus nga kinahanglan nga tahuron ang atong amahan sa unod (Mat. 15:4).
Ang pari nga nag-alagad sa altar tahuron usab og amahan (Mag. 17:10).
Si San Pablo miangkon nga siya nahimong amahan tungod sa Maayong Balita (1 Cor. 4:15).
Ang pangulo sa katawhan sa Dios pagatawgog amahan (Isa. 22:21-22).
Tubag 4. Dili kini pagasabton nga absoluto gyod nga kinahanglan ang obispo dunay asawa kondili nga kausa ra maminyo- alang niadtong sa pagtawag kanila minyo nang daan, o nagpasabot kini nga matinud-anon sa katungdanan.
Ang apostol usa ka obispo (Buh. 1:20) ug si San Pablo miangkon nga siya apostol (1 Cor. 9:2) apan si San Pablo walay asawa (1 Cor. 7:8).
Si Cristo mao ang apostol ug labawng pari ug obispo sa atong kalag (1 Ped. 2:25) apan si Cristo walay asawa.
Sa kasinugdanan dunay pipila nga sa pagtawag kanila minyo nang daan apan sa hinayhinay ilang gibiyaan ang ilang panimalay alang sa Ebanghelyo (Mat. 19:26, Luc. 14:26).
Tubag 5. Ang gipasabot ni San Pablo mao ang bahin sa pundok kaniadto nga nagdili sa pagpangasawa kang bisan kinsa ug naglikay usab sa pagkaog karne kay nagtuo sila nga ang karne gamut sa kadautan.
Kini mao ang erehiya nga gitawag og Gnostisismo ug Maniqueanismo (World History by Obrien p. 147).
Dili dautan ang dili pagpangasawa kon kini gihalad alang sa Ginoo (Mat. 19:12).
Si San Pablo mismo dili minyo ug nag-awhag sa uban sa pagsunod kaniya (1 Cor. 7:9).
Ang tawong minyo magkapuliki sa kalibotanong mga butang apan ang dili minyo magtagad sa buhat sa Ginoo (1 Cor. 7:32-34).
Sa Daang Tugon giingnan sa Dios si Jeremias sa dili pagminyo (Jer. 16:1-2). Didto sa langit nakita ni San Juan ang mga alagad sa Nating Karnero nga nagpabilin nga putli ug wala mag-minyo (Pin. 14:4).
Ang pagkadili-minyo sa mga pari maoy timaan sa umaabot nga katuigan (Mat. 22:30). Ang pagkacelibato sa mga kaparian gibansay kini sa kadaghanan sa unang tulo ka gatusan ka tuig ug gipakanaog nga balaod sa Simbahan sa mga tuig 400 ug ang Simbahan adunay gahom sa pagpakanaog og mga balaod (Buh. 16:4).
Pagtulon-an:
Kinahanglan nga atong hatagan og doble nga pagtahod ang mga kaparian. Ato silang dasigon sa pagtuman nila sa ilang buluhaton pinaagi sa pagtabang ug pag-supporta kanila. Gikan sa mga kamot sa pari atong madawat ang kalan-on nga langitnon ug gikan sa ilang mga baba atong madungog ang mga pulong sa Dios. Kinahanglan usab nga ugmaron ang bokasyon sulod sa matag panimalay. Mag-ampo kita kanunay ngadto sa Dios sa pagpadala og dugang mangangani ug atong i-ampo kanunay ang atong mga pangulo sa Simbahan ug lakip kadtong mga batan-on nga nagtuon sa pagkapari.
more
Subscribe to:
Posts (Atom)
